Czym są szkody osobowe?

Szkody osobowe obejmują wszelkie przypadki, w których na skutek nieszczęśliwego zdarzenia poszkodowany poniósł straty zdrowotne lub (i) finansowe. Mogą to być uszkodzenia ciała, rozstrój zdrowia, śmierć, a także utracone korzyści, które poszkodowana osoba mogła osiągnąć, ale z powodu szkody ich nie zrealizowała (np. niemożność wykonywania obowiązków pracowniczych).

Szkody osobowe można podzielić na majątkowe i niemajątkowe. Szkody majątkowe dotyczą strat związanych z uszkodzeniem ciała, podczas gdy szkody niemajątkowe obejmują straty wynikające z bólu fizycznego i psychicznego, którego poszkodowany doświadczył. W przypadku szkody majątkowej, poszkodowanemu przysługuje odszkodowanie, natomiast w przypadku szkody niemajątkowej – zadośćuczynienie.

W kontekście szkód osobowych wyróżniamy dwie sytuacje:

• Gdy poszkodowany doznał obrażeń ciała – świadczenia należą się poszkodowanemu.
• Gdy poszkodowany zmarł – świadczenia należą się osobom bliskim zmarłego.

Naprawienie szkody osobowej. Z jakimi roszczeniami możemy wystąpić?

Naprawa szkody osobowej powinna obejmować przede wszystkim:

• Zwrot wszelkich kosztów powstałych w związku z wypadkiem. Będą to przede wszystkim: koszty leków, materiałów opatrunkowych, leczenia, rehabilitacji, opieki i dojazdów do szpitali oraz lekarzy specjalistów. W razie, gdy poszkodowany na skutek wypadku utracił sprawność, naprawa szkody powinna obejmować także koszty związane z adaptacją mieszkania stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności czy innych ograniczeń poszkodowanego, zakup specjalistycznego sprzętu ograniczającego skutki niepełnosprawności – w tym zakup specjalnie dostosowanego samochodu osobowego.
• Zwrot dodatkowych kosztów związanych z wypadkiem. Muszą to być koszty związane z wypadkiem, które poszkodowany może uzasadnić, ale nie zawsze muszą być udokumentowane fakturami. Na przykład koszt opieki ze strony członka rodziny można oszacować, porównując go z kosztem zatrudnienia wykwalifikowanej opiekunki.
• Zwrot utraconych zarobków – na etapie leczenia i rehabilitacji, jeszcze przed uzyskaniem od ubezpieczyciela renty uzupełniającej, można zazwyczaj udowodnić utratę dochodów z zatrudnienia (np. utracone premie i nagrody) lub prowadzonej działalności gospodarczej.
• Odszkodowania dla członków rodziny Jeżeli wskutek śmierci nastąpiło znaczne pogorszenie sytuacji życiowej członków rodziny zmarłego sąd może przyznać stosowne odszkodowanie. Prawo do renty według kodeksu cywilnego przysługuje głównie dzieciom zmarłego, małżonkowi i krewnym w linii prostej (np. rodzicom).
• Zadośćuczynienie za śmierć osoby bliskiej, w tym zwrot kosztów pogrzebu.
• Zwrot kosztów odzieży i innych przedmiotów, które uległy zniszczeniu podczas wypadku.

Jakie prawnie uregulowane świadczenia przysługują poszkodowanemu?

Odszkodowanie (art. 444 § 1 k.c.) – W razie uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty.

W przypadku odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia OC, poszkodowany może ubiegać się o zwrot kosztów leczenia, w tym zabiegów, operacji, opieki lekarskiej i pielęgniarskiej, oraz transportu do szpitala, lekarza czy domu. Ubezpieczyciel pokrywa również utratę zarobków i innych dochodów z powodu niemożności wykonywania pracy. Koszty wizyt u prywatnych lekarzy również podlegają wyrównaniu, jeśli są potwierdzone rachunkami. Jeżeli poszkodowany stał się inwalidą, może domagać się pokrycia kosztów przystosowania do wykonywania innego zawodu.

Zadośćuczynienie (art. 445 § 1 k.c.) – W przypadku uszkodzenia ciała i rozstroju zdrowia sąd może przyznać poszkodowanemu zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę.

Zadośćuczynienie ma na celu złagodzenie cierpień fizycznych i psychicznych poprzez zwiększenie możliwości poszkodowanego w nabywaniu dóbr i usług według własnego uznania.

Przyznanie zadośćuczynienia jest często możliwe, ponieważ uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia zwykle wiąże się z uczuciem krzywdy. Obejmuje ono zarówno cierpienia fizyczne, jak i psychiczne, związane ze skutkami uszkodzenia ciała.

Zadośćuczynienie jest wypłacane jednorazowo, a jego wysokość zależy od oceny sądu, uwzględniającej nasilenie cierpień, czas trwania choroby i leczenia, rozmiar kalectwa, wiek poszkodowanego, jego zawód, majątek oraz postawę sprawcy wypadku.

Jak wynika z powyższego, ustalenie odpowiedniego zadośćuczynienia dla konkretnej sprawy jest procesem skomplikowanym. Jeśli macie Państwo jakiekolwiek wątpliwości co do wysokości zadośćuczynienia lub jeśli zadośćuczynienie nie zostało wypłacone wcale, serdecznie zapraszamy do kontaktu z naszymi doświadczonymi adwokatami. Nasz zespół pomoże Państwu w uzyskaniu należnego Państwu zadośćuczynienia.

Renta (art. 444 § 2 k.c.) – Jeżeli poszkodowany stracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej lub zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki na przyszłość, może żądać od osoby odpowiedzialnej za naprawienie szkody odpowiedniej renty.

Aby spełnić warunki do przyznania renty, poszkodowany musi udowodnić trwałe uszkodzenia ciała lub rozstroje zdrowia. Renta może być przyznana na czas nieokreślony, a jej zmiana lub uchylenie jest możliwe tylko w przypadku zmiany okoliczności (art. 907 § 2 KC), lub na czas określony.

Celem renty jest rekompensata przyszłej szkody, która musi być pewna konsekwencją stanu obecnego. Renta ma na celu rekompensatę wydatków na zwiększone potrzeby, utraty zarobków oraz niemożności osiągnięcia określonych korzyści majątkowych, które poszkodowany mógłby uzyskać przed wypadkiem. Dokładne określenie tych wydatków i utraconych korzyści jest kluczowe dla ustalenia wysokości renty.

W przypadku ustalania wysokości renty, rozróżnia się dwie sytuacje:

• Jeśli poszkodowanemu przysługuje renta z ubezpieczenia społecznego, ubezpieczyciel pojazdu mechanicznego będzie zobowiązany do świadczenia renty uzupełniającej.
• Jeśli poszkodowany nie ma prawa do renty z ubezpieczenia społecznego, ubezpieczyciel będzie zobowiązany do świadczenia pełnej renty.

Warto pamiętać, że zgodnie z art. 6. k.c. roszczenia w zakresie odszkodowania i renty muszą być poparte należytymi dowodami.

Jakie materiały dowodowe musi zawierać dokumentacja szkody osobowej?

W przypadku szkody osobowej należy przede wszystkim udowodnić bezpośrednie straty finansowe wynikające z uszczerbku na zdrowiu, takie jak koszty leczenia, utrata zdolności do pracy zarobkowej czy opóźnienie wykonania istotnych czynności biznesowych. Brak jest konkretnych przepisów co do formy dowodów na poniesione straty oznacza, że mogą to być materiały multimedialne, dokumenty finansowe, a nawet korespondencja z partnerami biznesowymi. Najczęściej stosuje się formy dowodowe w formie:

• Rachunków za leczenie;
• notatek policyjnych;
• historii kont bankowych;
• zestawień kosztów dojazdów do ośrodka medycznego;
• zdjęć i filmów pokazujących daną szkodę osobową;
• opinii lekarskich.
• w przypadku śmierci poszkodowanego – akt zgonu

Jak natomiast oszacować wysokość odszkodowania ze szkody osobowej? Przede wszystkim należy pamiętać o zbieraniu wszelkich paragonów oraz faktur potwierdzających nasze koszty leczenia czy rehabilitacji. Wchodzą w nie także dojazdy do szpitali. Jeśli stan poszkodowanego nie pozwala na jego samodzielne poruszanie się, zwrotom podlegają również wyjazdy opiekuna poszkodowanego.

Jak udokumentować szkodę osobową w przypadku śmierci poszkodowanego?

W przypadku dochodzenia odszkodowań komunikacyjnych za śmierć bliskiej osoby, kluczowe dokumenty to przede wszystkim akt zgonu poszkodowanego. Ponadto możliwe jest ubieganie się o rekompensatę za wszystkie związane z jego śmiercią koszty, obejmujące transport ciała, organizację pogrzebu oraz skutki finansowe dla rodziny. Wymagane dokumenty to m.in. rachunki z zakładu pogrzebowego oraz wykaz dochodów najbliższej rodziny zmarłego. Konieczne jest również udowodnienie, że śmierć poszkodowanego nastąpiła w wyniku danego wypadku, co zazwyczaj można potwierdzić za pomocą notatki policyjnej lub innych odpowiednich dokumentów.

Warto pamiętać, że opisane wyżej dokumenty pełnią rolę załączników do wniosku o odszkodowanie, który należy złożyć w odpowiednim zakładzie ubezpieczeniowym. Podobnie jak większość dokumentów tego typu, wniosek musi zawierać datę i miejsce sporządzenia, imię i nazwisko poszkodowanego, szczegółowy opis wypadku drogowego oraz dane wszystkich jego uczestników, a także czytelny podpis wnioskodawcy. Dodatkowo, w wniosku można określić oczekiwaną wysokość odszkodowania za poniesioną szkodę osobową.

Przedawnienie roszczeń

Należy pamiętać, że nie należy zwlekać z dochodzeniem roszczeń o odszkodowanie lub zadośćuczynienie! Ulegają one bowiem przedawnieniu. Poszkodowany może zażądać wypłaty odszkodowania lub zadośćuczynienia w terminie 3 lat od momentu nieszczęśliwego wypadku. Jeżeli powstała szkoda jest wynikiem zbrodni lub występku, termin ten wynosi 20 lat. Termin ten biegnie od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia.

Podsumowanie

Podsumowując szkoda osobowa to szczególny rodzaj szkody, która występuje na skutek nieszczęśliwych wypadków w pracy czy na drodze, a przepisy kodeksu cywilnego, zapewniają gwarancję wypłacenia należytych świadczeń osobom poszkodowanym. Jeżeli jesteś ofiarą nieszczęśliwego zdarzenia i potrzebujesz porady prawnej w zakresie odszkodowania, zadośćuczynienia lub renty – zapraszamy do kontaktu. W ramach porady prawnej ocenimy szanse uzyskania odpowiedniego świadczenia jak również wskażemy jakie są ryzyka sprawy na etapie sądowym.  Wychodzimy naprzeciw potrzebom naszych Klientów – porada prawna może odbyć się w siedzibie Kancelarii jak również w drodze porady prawnej online.